Ikusmen urritasuna duten pertsonentzat, zenbait errekurtso
Errekurtsoak
Ikusmen arrastoa duten pertsonek informazioa eskuratzeko dituzten Errekurtsoak.
Ikusmen arrastoa duten pertsonetaz ari garela, informaziora sarrera errezten dien hiru elementu hartu behar dira kontutan:
Argitasuna edo iluminazioa
· Ikusmen bajua duten pertsonentzat laguntza ez optiko garrantzitsuena argi kalitate eta kantitatea dira. Argi naturala ez denean egokia bere gutxitasunagatik, argi artifiziala jartzea beharrezko izango da. · Argia inprimakiari zuzendurik egon behar du eta ez du erreflejurik eman behar begietan, kontrako kasuetan itsutzeak emango dira.
Kontrasteak
Kontrastea koloreak zehazten du. Beraien arteko konbinazioek kontraste desberdinak sortuko ditu. Kontraste hoberenak txuri-beltza eta hori-beltza bikoteak dira.
Imaginaren handitzea
Imagina handitzeko hiru era desberdin daude:· Objetua begietara hurbildu. Sujetuak bere objetuarekiko distantzia aldatzen du era natural batetan, adaptazioa sortuaz. · Objetuaren imagina era optiko batez handitu, lente baten bidez (lupa, katalejo…) · Imaginaren handikuntza, objetuaren tamainaren handikuntzagatik.
Ikusmen arrastorik ez duten pertsonek informazioa eskuratzeko dituzten errekurtsoak.
Dauden errekurtso guztien artean ondokoak dira aipagarrienak:
a. Pauta
Braille idazkerarako erabiltzen den elementua da. Metal edo plastikozko plantxa bat da kuartila edo folio baten tamainakoa. Bere goiko aurpegian arrail horizontal eta paraleloak ditu. Bere perimetroan marko edo bastidore bat darama arraildun plantxari bisgra batez lotua bere goiko aldean. Markoaren bi alde eta bere gainean rejilla deituriko lamina mugikor bat dago, kajatxoz eratutako bi edo hiru lerro dituena. Kajatxo hauetako bakoitzean braille elementu bat idazten da.
b. Perkins makina.
Braillean idazten duen makina da. Hainbat abantaila ditu: idatzitakoa momentuan irakur daiteke, azkar idaztea ahalbideratzen du, braillearen erabilpen seguruan laguntzen du, idaztea eta irakurtzea elkarlotzen laguntzen du eta bere ikastea errezten du, kalkuluak egin daitezke.
c. Hitzegindako liburua
Grabatzeko eta erreproduzitzeko balio duen aparatua da, 4 pista eta 2 abiadura dituena. Entzuten den atzerapen eta aurrerapen azkarra, abiadaren kontrola, erreferentziazko entzumen seinaleak sartzea ahalbideratzen ditu besteak beste. Noizbeinkako grabazioen erreprodukzioaz gain, aldez aurretik grabaturiko textu liburu edo litueratur liburuen erreprodukzioa ahalbideratzen du.
d. Braille´n Speak edo hitzegindako braillea.
Braillez idazteko makinari eta impresora normal bati akoplatuta, braillez mekanografiatutako textua tintaz inprimatutako hizki bihurtzen duen dispositiboa da.
e. Optacon.
Itxuari tintan inprimatutako textu bat irakurtzea ahalbideratzen dion aparatu portatila da.Textuko seinu bakoitza ikumenaren bidez nabarmentzen den bibrazio bihurtzen du eta forma erliebean nabartzen da, handiagoa noski. Hizki zein zeinua behatzaz antzematen da.
f. Ordenagailuen adaptazioak.
· Ahots sintesia. Itxuentzako adaptazio espezifikoa da, ahotsezko irteeraduna. Ordenagailuaren pantailako edukia hitzetara eramaten du: Vert Plus, Ciber 232. · Braille lerroa. Dispositibo hau ordenagailuan jarriz itsuak pantailako informazioa irakur dezake abraille zelula lerro baten bidez, honetara bidaltzen bait da pantailaren edukia lerroz lerro.
g. Kaxa aritmetikoa
Consiste en un caja de madera, del tamaño de un portafolios, una de cuyas tapas contiene una plancha a modo de retícula en la que se pueden insertar unos vástagos de plástico que llevan escritos los números y signos en braille, mientras que la otra tapa se subdivide en una serie de compartimentos donde se hallan los dígitos y signos utilizados para el cálculo matemático.
h. Thermoform
Plastikoa lantzea bideratzen duen elementu elektrikoa da, erresistentzia eta aspiradore batez osatua. Textu, irudi, mapa…. dituzten maketak erliebean egiteko erabiltzen da, beroak aldatuko ez dituen materialen gainean.
i. Fuser labea
Bero bidez paper berezi batetan imagin baten fotokopia erliebean ezartzen duen instrumentua da.
Ikusmen urritasuna definitzen
Ikumen Urritasuna
Ikusteko ahalmen gutxitua da, argi eta itzalak desberdintzeko ahalmenaren desagertzetik, “Ikumen baliogarri” bezala ezagutzen dugun ikumen maila arte..
Ikumen diskapazitate mailak
- Itsu osoa edo Amaurosis: Ikumen osoaren galera.
- Itsu ia osoa: Argi pertzepzioa soilik.
- Itsu partziala: Itsutasun maila honek masak eta argien pertzepzioa ematen du, desplazamenduak erreztuaz eta kanpoko munduaren ulertze erreztuaz. Gertuko ikumena ez da behar ahinakoa bizitza normalean, profesionalen eta eskolarrean erabiltzako.
- Ambliope sakona: Koloereak eta bolumenak perzibitzera iristeko ahinako ikumena du. Gertuko ikumena baliagarria da tintako irakurketa eta idazketa aurrera eramateko, mapak ikusteko, eskemak ezberdintzeko. Ala eta guztiz ere ez dio uzten beltzeko eskolarizazio bat eramaten.
Ambliopea: Metodo pedagogiko pertsonalekin baina beltzeko eskolarizazio bat baimentzen du.
